januari 29, 2017 - admin

Europees leiderschap en verdieping van de volkeren

Ik ga in dit artikel in op het Europa als bewaker van haar eigen stabiliteit, dat ik in het eerste artikel heb onderscheiden van het Europa als “hub” van de wereld. Het doet zich verstaan als een “psycho-politiek” relaas.

De bewoners van de deelgebieden van Europa toetsen allereerst of het sociaal regelsysteem werkt, dit betreft een beoordeling van onderop, is er welvaart en welzijn op het niveau waarop bewoners hun leven leiden (Cornelis)? Daar hangt de tevredenheid danwel ontevredenheid met de politiek van af. Daarnaast is er een politieke cultuur, waarbij men heel wat milder is, ogenschijnlijk echter niet! We spreken nu niet van de bewoner, maar van de kritische en fellere burger, die zijn goedkeuring of afkeuring met de politieke cultuur via de stembus laat blijken. Op dit niveau kan het bestuur ofwel zichzelf gelijkschakelen met de politieke cultuur ofwel men kan leiderschap betonen en en boven deze zelfgenoegzame politieke cultuur staan. Gebrek aan leiderschap moet betaald worden met het ongenoegen zich in allerlei bochten te moeten wringen met een weerspannig electoraat als gevolg. Dan ontstaat er uit gebrek van respectabel leiderschap, bij het volk een behoefte aan een ander soort leider, de populistische, autoritaire leider. Of er staat een nieuw soort leider op en dat kan niet anders dan een leider zijn die ook Europa wil leiden. Ik denk hierbij vooral aan Macron in Frankrijk. Een leider die niet populistisch is, maar die wel haar burgers achter zich krijgt. Een leider die iets kan beloven en haar burgers weet te begeesteren, een leider die een sterke impuls voor verdieping van het volk geeft. Er is voor Europa geen weg terug, de weg terug voert tot een afbraakpolitiek, stilstand en achteruitgang.

Het is moeilijk te peilen in hoeverre er sprake is van Europese trots als gevolg van Europees leiderschap in de wereld. Dat leiderschap is er zeer duidelijk wel, namelijk onder aanvoering van Mogherini. Het is echter zeer moeilijk in te schatten in hoeverre de groot-politieke daden doorsijpelen in het bewustzijn van de burgers van de naties. Een ding is wel duidelijk, zij raakt niet wezenlijk aan de levens van de mensen. Men kan er niet op vertrouwen dat het internationale Europees leiderschap het draagvlak bij het volk voor Europa sterk doet toenemen (er is ook sterke kritiek, onder andere ten aanzien van de kwestie Syrie), en nog minder is dit leiderschap voldoende, zelfs al zou het beeld nog een stuk florisanter uitpakken. Het zal echter wel de Europees-gezinden aanspreken en hen tot frisse moed aanmanen. En misschien brengt het nieuwe Europees-gezinden voort. — het is wel duidelijk dat Europa een heel andere koers kiest dan haar rivalen, de VS en Rusland. Een meer ambitieuze en een meer verantwoordelijke koers. Dit kan zeer zeker effect hebben op de betrokkenheid van burgers van Europa en instemming met die koers. Velen kunnen zichzelf mogelijk herkennen als Europeaan.

We zien, wellicht als een gevolg hiervan, een trend waarbij de politici op landelijk niveau slaafs Europa volgen. Dit is meer dan onwenselijk. Een sterk Europa, maar zwakke naties gaat niet samen. Dat leidt tot de weg achterwaarts en neerwaarts. (–Vandaar ook de belangrijke rol van de ECB) Tegelijk is vast te stellen dat de naties van Europa, vooral in West-Europa vrijwel ieder op zich sterker en en de volkeren dieper zijn dan de naties en volkeren van andere werelddelen. Europa kan niet zonder sterke leiders van de afzonderlijke naties. We mogen niet vergeten, ik benadruk het nogmaals, dat op niveau van de politieke eenheden, dat van de bewoner en burger van de deelgebieden, steden en dorpen de verdieping van een volk zich manifesteert. Op dat niveau wordt de vraag gesteld of de maatschappij functioneert. Is dat het geval, dan is er in principe draagvlak voor Europa. Want het is aan Europa die lijn voort te zetten en de politieke eenheden te doen vermenigvuldigen en te versterken, alleen zij kan die belofte doen (die zij ook actief moet uitdragen en communiceren!) en waarmaken. Zoals Cornelis schrijft: “De reden waarom men een groter systeem verkiest, is dat het meer rendeert. De reden waarvoor men een kleinere eenheid wil aanhouden als eigenheid en identiteit is dat het meer beschermt. Het is een organisatorisch probleem en vervolgens een technologische vraag hoe de beide eigenschappen combineerbaar zijn.” Naast politieke innovatie zijn daarvoor ook Europese leiders nodig die het volk kunnen inspireren, en die kunnen alleen voortkomen uit de politiek van de natiestaten. Er is namelijk nog geen Europees ras, de eenwording zal die op den duur echter wel voortbrengen (Nietzsche). Maar de EU is inmiddels een stap verder vergeleken met haar begindagen. De nieuwe leider van een bepaalde EU-natie, representeert niet alleen zijn eigen natie, in hem/haar zien de bevolkingen en de bestuurders van andere naties zich ook geleid. Dat zien we zelfs bij de populistische en nationalistische partijen, in dezer dagen zelfs het duidelijkst. Het gaat verder dan de tandem Duitsland Frankrijk. We zijn mijns inziens in een volgende fase van Europese eenwording belandt. Ik verwijs naar het eerste artikel, er wordt gebouwd aan de toekomst van Europa als ook aan Europees leiderschap in de wereld.

Als naties verzwakken en de bevolkingen geestelijk vervlakken, dan treedt er een nationalistische reflex op. Is het omgekeerde het geval, dan kan er openheid naar ‘het andere’, ‘de Ander’ ontstaan, naar bevolkingen en mensen van een andere nationaliteit en naar de immigrant en de vluchteling als de ander. Maar dat kan niet zonder een sterk politiek leiderschap, en dan wel in de vorm zoals ik hierboven beschreven heb, en het kan niet zonder bestuurlijke, organisatorische en technologisch innovatie, op het hogere schaalniveau van de EU. Wordt aan al deze voorwaarden voldaan, dan kan ‘het idee Europa’ zich verwezenlijken. Het risico dat de geestelijke vervlakking van een volk met zich meebrengt, is nog op te vangen, deze kan, volgens Nietzsche, namelijk gecompenseerd worden door de verdieping van een ander Europees volk.

Europa / Filosofie / Politiek / Uncategorized Europa / leiderschap / natie / Nietzsche / volk /

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *